Historia TG Sokół w Zakopanem

1892
Hrabia Władysław Zamoyski, późniejszy twórca „Sokoła” zakopiańskiego, zostaje członkiem T.G.”Sokół” w Krakowie.

1894
Założenie T.G.”Sokół” Gniazdo Zakopane. Prezesem zostaje Wincenty Piasecki. Hrabia Wł. Zamoyski oświadcza o zakupie terenu
i budowie sokolni za własne pieniądze.

1896
Walne zebranie.
Prezesem zostaje Wiktor Ciechomski.

1900
Walne zebranie – 17.VI.
Prezesem zostaje Andrzej Chramiec.

1902
Walne zebranie – 11.V.
Prezesem zostaje Wojciech Szukiewicz,
v-ce prezesem St. Barabasz.
Hrabia Wł. Zamoyski
ofiarowuje boisko przy ul. Jagiellońskiej.

1903
Walne zebranie – 14.VI.
Prezesem zostaje Ludwik Zwoliński,
v-ce prezesem St. Barabasz.

1903
Zlot Sokoli okręgu krakowskiego – 15.VIII –
na własnym boisku (ulica Jagiellońska).
Dar Hrabiego Wł. Zamoyskiego (3 000 koron) na zakup placu.

1904
Walne zebranie – 27.III.
Prezesem zostaje Ludwik Zwoliński,
v-ce prezesem St. Barabasz.

1905
Walne zebranie – 20.III.
Uchwalenie statutu T.G.”Sokół” Zakopane, przyjętego do wiadomości przez c.k Namiestnictwo reskryptem L.42948.

1905
Zlot Sokoli okręgu krakowskiego – 13-15.VIII. Udział bierze 29 drużyn sokolich
(około 200 druhów).
Odbywa się pochód z siedziby „Sokoła”
przy ul. Jagiellońskiej do kościółka
przy ul. Kościeliskiej, gdzie poświęcono sztandar, wykonany w zakładzie sztuki hafciarskiej Chlebowskiej w Krakowie.
Na jednej stronie widniał obraz
Matki Boskiej Częstochowskiej,
a na drugiej – amarantowej,
szary sokół w locie.
Na szarfach o barwach narodowych znajdowały się napisy:
„Jednością silni”
i „Polskie Towarzystwo Gimnastyczne”Sokół” w Zakopanem”.

1906
Odczyt Józefa Piłsudskiego (74 rocznica)
w domu „Sokoła” ul. Jagiellońska – 11.XI.

1906
Zakupienie placu przy ul. Orkana 2,
a 7.V.1913 dodatkowej działki, co razem stanowiło 5 704 m2.

1908
Rozpoczęcie budowy sokolni.

1909
Poświęcenie Sokolni – 18.VI –
przez ks. K. Kaszelewskiego.
„Sokół” liczy 149 członków,
w tym 30 umundurowanych.

1911
Założenie biblioteki
przez dh. Kościuszyńskiego.

1913
Otwarcie kina – 11.VIII – dh Fr. Pawlica.

1914
Walne zebranie – 19.IV. Prezesem zostaje Stanisław Nieszczyński, I v-ce prezesem Stanisław Karpowicz .

1919
Zorganizowanie w pażdzierniku zebrania,
w którym uczestniczy ok. 200 osób. Powołanie do życia Organizacji Narodowej
ze Stefanem Żeromskim na czele.

1919
Walne zebranie.
Prezesem zostaje Zenon Krobicki.

1923
Walne zebranie – 28.IX.
Prezesem zostaje Wilhelm Stepowy.

1928
Walne zebranie pod koniec roku.
Prezesem zostaje Władysław Rudnicki.

1929

Ukończenie budowy nowej sokolni, której powierzchnia wynosi 1.059 m2, a kubatura 11.123 m3. Nowy obiekt postanowiono wykorzystać jako salę kinowo-teatralną.

1931

Założenie aparatury dźwiękowej.

1938
Walne zebranie.
Prezesem zostaje Henryk Schabenbeck.

1939
Z chwilą wybuchu wojny działalność „Sokoła” zostaje przerwana, Niemcy przejmują kino, które przemianowują na „Kur-Lichtspiele”. Ginie sztandar. Okupant niszczy akta, bibliotekę i część sprzętu Towarzystwa.

1942
Do starej sokolni przenosi się
Miejska Zawodowa Straż Pożarna.

1946
Użytkownikiem budynku kina staje się krakowski Okręgowy Zarząd Kin.

1947
Pod koniec roku Miejski Urząd Bezpieczeństwa Publicznego
dokonuje rewizji w biurze „Sokoła”,
zabiera dokumenty,
przesłuchuje Dh Franciszka Mardułę.

1948
Urząd Wojewódzki w Krakowie pismem
z 22 marca, informuje prezesa T.G. „Sokół” Antoniego Krzyżaka o odmowie rejestracji
i o likwidacji towarzystwa.

1949
Na sesji Miejskiej Rady Narodowej – 19.IV – A.Krzyżak ogłasza decyzję o likwidacji Towarzystwa i o przekazaniu jego majątku na własność Zarzadu Miejskiego.

1950
Prawo własności Towarzystwa
zostaje przekazane na rzecz
Gminy Uzdrowiskowej Zakopane – 13.I.

1990
Zebranie Zespołu Reaktywującego zainicjowane przez Wojciecha Niedziałka
i Franciszka Mardułę,
który zostaje Prezesem – 8.III.

1990
Decyzją Komitetu ds. Młodzieży i Kultury Fizycznej Związek Towarzystw Gimnastycznych „Sokół”
zostaje wpisany do rejestru stowarzyszeń
i otrzymuje osobowość prawną.

1990
Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 15.XI wpisuje do rejestru stowarzyszeń zakopiańskie gniazdo „Sokoła”.

1992

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
decyzją z 9.I. stwierdza nieważność
decyzji Krakowskiego Urzędu Wojewódzkiego z marca 1949r. w sprawie przekazania Gminie Miejskiej Zakopane majątku stowarzyszenia.

1992
Wpis do ksiąg wieczystych Nr. 24087 – 31.XII.

1993
„Apollo Film” przekazuje obiekt kina, przedstawicielom zakopiańskiego „Sokoła”.

1994
Walne zebranie – 23.VI. Prezesem zostaje Zbigniew Jaskier. Franciszek Marduła zostaje Prezesem Honorowym T.G. „Sokół” Zakopane.

1995
Poświęcenie nowego sztandaru „Sokoła” zakopiańskiego, którego projekt wykonał Krzysztof Jędrzejowski – 11.XI.

1997
Unieważnienie decyzji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych prez Podsekretarza Stanu Janusza Szymańskiego – 3.X. Powyższą decyzję zaskarżono do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

1998
Walne zebranie – 6.VII. Prezesem zostaje Józef Bochaczek.

1999
Ciężka sytuacja ekonomiczno-finansowa „Sokoła” powodem decyzji Zarządu
o wydzierżawieniu kina.

1999
Następuje remont budynku, założenie centralnego ogrzewania (nowa kotłownia), wymiana instalacji sanitarnych.

2000
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 5.VII definitywnie przyznająca własność terenu przy ulicy Orkana 2 „Sokołowi”.

2001
Walne zebranie – 3.VI. Prezesem zostaje Konrad Firlej.

2007
Walne zebranie 5.11. – prezesem zostaje
dh Stanisław Marduła

Opracowane przez Druha Karola Bystrowskiego.

Pełen opis dziejów Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Zakopanem
można znaleźć w numerze 9
„Przeglądu Sokolego” oraz w książce
„100 lat Towarzystwa Gimnastycznego ‚Sokół’
w Zakopanem” Mieczysława Mantyki.